CPC və Quality Score: Google Ads-də klik qiymətini necə azaltmaq olar

Google Ads büdcəsi bir rübdə 30% artıb, müraciətlərin sayı isə yerində sayır. Kampaniya səviyyəsində orta klik qiyməti normal görünür, amma pulun harada itdiyi aydın deyil. «Digital Campaign Tracking and Optimization Fundamentals» kursunda bu ssenari müştəri ilə tipik söhbət kimi təqdim olunur və cavab həmişə eyni yerdə tapılır: açar söz səviyyəsində klik qiyməti (CPC) və keyfiyyət balı (Quality Score).

Bu yazıda CPC-nin nə olduğunu və nədən asılı olduğunu, Quality Score-un üç komponentini, reklamın mövqeyini müəyyən edən Ad Rank məntiqini, Google Ads interfeysində bu dataya necə baxmağı və klik qiymətini azaltmağın praktik yollarını izah edirik. Google Ads-in əsasları Google Ads nədir yazısındadır, kampaniya metriklərinin ümumi mənzərəsi isə rəqəmsal marketinqdə kanal metrikləri yazısında.

CPC nədir

CPC (cost per click) reklamınıza edilən bir klikə ödədiyiniz məbləğdir. Axtarış reklamı hərrac prinsipi ilə işləyir: istifadəçi sorğu yazanda Google həmin sorğu üçün reklam göstərmək istəyən reklamçılar arasında anında hərrac keçirir.

Üç CPC anlayışını ayırmaq lazımdır:

• Maksimum CPC (max CPC): bir klik üçün ödəməyə hazır olduğunuz ən yüksək məbləğ, yəni təklifiniz (bid).
• Faktiki CPC: hərracda real ödədiyiniz məbləğ. Çox vaxt maksimumdan aşağı olur.
• Orta CPC: müəyyən dövrdə ümumi xərcin klik sayına bölünməsi.

Orta CPC = ümumi xərc ÷ klik sayı

Kursdakı nümunə: 500 dollar xərcləyib 250 klik almısınızsa, orta CPC 2 dollardır. Amma bu orta rəqəm böyük fərqləri gizlədə bilər: bəzi açar sözlər 4,5 dollar, bəziləri 1,2 dollar başa gələ bilər. Ona görə optimallaşdırma həmişə açar söz səviyyəsində aparılır.

CPC nədən asılıdır

Klik qiymətinə bir neçə amil təsir edir:

• Rəqabət və kommersiya niyyəti. Alış niyyətini göstərən sorğular («sığorta onlayn almaq», «vebsayt sifariş etmək») məlumat sorğularından («sığorta nədir») bahadır, çünki onlar üçün daha çox reklamçı yarışır.
• Coğrafiya. Böyük şəhərlərdə rəqabət adətən daha yüksəkdir.
• Vaxt. B2B xidmətlərində iş saatlarında, istehlak məhsullarında isə axşam saatlarında CPC artır.
• Cihaz. Mobil və masaüstündə həm qiymət, həm də konversiya fərqli ola bilər.
• Mövsüm. Bayram və aksiya dövrlərində rəqabət kəskin artır.
• Quality Score. Reklamınızın keyfiyyəti eyni mövqe üçün nə qədər ödəyəcəyinizə birbaşa təsir edir.

Son amil reklamçının ən çox nəzarət edə bildiyi amildir və ona görə yazının əsas hissəsi ona həsr olunub.

Quality Score nədir

Quality Score Google-un açar söz səviyyəsində 1-dən 10-a qədər şkala ilə verdiyi keyfiyyət qiymətidir. O, reklamınızın və eniş səhifənizin həmin açar sözü axtaran istifadəçi üçün nə qədər uyğun olduğunu göstərir. Kursun qiymətləndirməsinə görə 7 və yuxarı bal yaxşı optimallaşdırılmış hesab olunur.

Vacib nüans: Google-un öz izahına görə Quality Score bir diaqnostik alətdir: o, hərracda birbaşa istifadə olunan rəqəm deyil, reklamın keyfiyyətini göstərən orta göstəricidir. Hərracda isə Google hər sorğu üçün real vaxtda keyfiyyəti yenidən qiymətləndirir. Amma bu iki qiymət eyni amillərə əsaslandığı üçün Quality Score-u yaxşılaşdırmaq praktikada hərracdakı mövqeyi və qiyməti də yaxşılaşdırır.

Üç komponent

Quality Score üç komponentin birgə nəticəsidir. Google Ads hər biri üçün «Ortadan yuxarı», «Orta» və ya «Ortadan aşağı» qiyməti göstərir:

1. Gözlənilən klik dərəcəsi (expected CTR). Reklamınız göstəriləndə ona klik edilmə ehtimalı. Bu qiymət həmin açar söz üzrə keçmiş nəticələrə əsaslanır və data toplandıqca tədricən dəyişir. Ona görə yeni hesablarda bu komponent ən yavaş yaxşılaşır.

2. Reklamın uyğunluğu (ad relevance). Reklam mətninin axtarış sorğusundakı niyyətə nə qədər uyğun olduğu. Açar söz və reklam mətni bir-biri ilə nə qədər sıx bağlıdırsa, bu komponent bir o qədər yüksəkdir.

3. Eniş səhifəsi təcrübəsi (landing page experience). Reklamdan sonra açılan səhifənin istifadəçinin axtardığını nə qədər verdiyi: məzmunun uyğunluğu, yüklənmə sürəti, mobil uyğunluq, naviqasiyanın asanlığı. Kursda vurğulandığı kimi, bu komponent tamamilə reklamçının nəzarətindədir və ona görə ən sürətli nəticə adətən burada əldə olunur.

Ad Rank: mövqe və qiymət necə müəyyən olunur

Reklamınızın neçənci yerdə göstəriləcəyini Ad Rank müəyyən edir. Sadələşdirilmiş formada o, təklifinizin və reklam keyfiyyətinin birgə nəticəsidir; Google bura reklam əlavələrinin (sitelink, zəng düyməsi və s.) gözlənilən təsirini və axtarışın kontekstini də daxil edir.

Bunun praktik nəticəsi kursdakı nümunədə aydın görünür: eyni mövqe uğrunda yarışan iki reklamçıdan keyfiyyəti yüksək olan daha aşağı təkliflə də yuxarıda göstərilə bilər. Sadələşdirilmiş model belədir:

• A reklamçısının təklifi 2 dollar, keyfiyyəti 8: Ad Rank 16.
• B reklamçısının təklifi 4 dollar, keyfiyyəti 3: Ad Rank 12.

A iki dəfə az təklif verməsinə baxmayaraq yuxarıda göstərilir. Üstəlik faktiki CPC adətən sizdən aşağıdakı reklamçının mövqeyini saxlamaq üçün lazım olan minimum məbləğə yaxın olur, yəni yüksək keyfiyyət həm daha yaxşı yer, həm də daha aşağı qiymət deməkdir. Bu model sadələşdirilmişdir, real hərrac daha çox amili nəzərə alır, amma əsas məntiq dəyişmir: keyfiyyət pula qənaət edir.

Google Ads-də CPC və Quality Score-a necə baxmaq

Kursda göstərilən axın belədir:

1. Google Ads hesabında kampaniyanı açın. Kampaniya icmalında orta CPC görünür, amma bu, ümumi rəqəmdir.
2. Sol menyuda Keywords (Açar sözlər) bölməsinə keçin. Burada hər açar sözün CPC-si, klik sayı və konversiyaları görünür.
3. Quality Score standart olaraq cədvəldə görünmür. Cədvəlin üstündəki Columns düyməsindən Modify columns seçin və Quality Score qrupundan bu sütunları əlavə edin: Quality Score, Exp. CTR, Ad relevance, Landing page exp.
4. Cədvəli açar sözə görə nəzərdən keçirin və iki qrupu ayırın: yüksək CPC və aşağı Quality Score olanlar (ən çox pul itirən yerlər) və yüksək konversiya verənlər (büdcəni artırmağa dəyər olanlar).

Kursdakı nümunədə rəqəmsal marketinq agentliyinin açar sözləri belə fərqlənir: «digital marketing services» 4,15 dollar, «digital marketing consultant» 3,20 dollar, «marketing tips» 1,85 dollar, «marketing blog» 1,20 dollar. Ən bahalı açar söz kommersiya niyyəti ən yüksək olandır; ucuz açar sözlər isə çox vaxt məlumat axtaran, alış niyyəti zəif istifadəçilər gətirir. Ona görə yalnız CPC-yə baxmaq kifayət deyil: hər açar sözün CPC-sini onun konversiya dərəcəsi və bir konversiyanın qiyməti ilə birlikdə oxumaq lazımdır.

Klik qiymətini azaltmağın yolları

Reklam qruplarını dar qurun

Bir reklam qrupunda onlarla fərqli mövzuda açar söz olanda reklam mətni heç birinə tam uyğun gəlmir və reklamın uyğunluğu düşür. Hər reklam qrupunda bir mövzu ətrafında sıx açar sözlər saxlayın və reklam mətnini həmin mövzuya yazın. Açar söz uyğunluq növlərini (broad, phrase, exact) düzgün seçmək də bu baxımdan vacibdir; onları açar söz uyğunluq növləri yazısında izah etmişik.

Reklam mətnində açar sözü və faydanı göstərin

Açar sözü başlıqda təbii şəkildə işlədin və istifadəçinin probleminə birbaşa cavab verin. Rəqiblərdən fərqləndirən konkret fayda (çatdırılma müddəti, zəmanət, qiymət) klik dərəcəsini artırır, yüksək CTR isə zamanla gözlənilən CTR komponentini yaxşılaşdırır.

Eniş səhifəsini reklamın davamı edin

Reklam «Bakıda kondisioner təmiri» deyirsə, eniş səhifəsi ana səhifə deyil, məhz kondisioner təmiri səhifəsi olmalıdır. Səhifədə reklamdakı vəd təsdiqlənməli, əlaqə forması və ya zəng düyməsi asan tapılmalı, səhifə mobil cihazda sürətlə açılmalıdır. Kursun dediyi kimi, bu, Quality Score-u ən tez yaxşılaşdıran addımdır.

Mənfi açar sözlər əlavə edin

Reklamınızın uyğun olmayan sorğularda göstərilməsi həm büdcəni yeyir, həm də CTR-i aşağı salır. Axtarış sorğuları hesabatını (Search terms) müntəzəm yoxlayın və «pulsuz», «vakansiya», «nədir» kimi biznesinizə uyğun gəlməyən sözləri mənfi açar söz kimi əlavə edin.

Uzun quyruqlu açar sözlərdən istifadə edin

Kursdakı nümunəyə görə «digital marketing» açar sözü klik başına 8 dollar başa gələ bilərsə, «kiçik biznes sahibləri üçün rəqəmsal marketinq kursu» kimi daha uzun və dəqiq sorğu 3 dollar başa gələ və daha məqsədli müştəri gətirə bilər. Uzun quyruqlu açar sözlərin axtarış həcmi azdır, amma rəqabət də azdır və niyyət daha aydındır. Onları tapmağı Keyword Planner ilə açar söz araşdırması yazısında göstərmişik.

Təklifləri cihaz, vaxt və məkana görə tənzimləyin

Hesabatlarda hansı cihazların, saatların və şəhərlərin daha yaxşı konversiya verdiyini görün və təklifləri ona uyğun dəyişin. Səhər saatlarında heç bir müraciət gəlmirsə, həmin saatlarda büdcə xərcləmək mənasızdır.

Reklam mətnlərini test edin

Responsive Search Ads formatında Google bir reklam üçün 15-ə qədər başlıq və 4 təsvir qəbul edir və onların kombinasiyalarını özü sınayır. Başlıqların bir hissəsində açar sözü, bir hissəsində faydanı, bir hissəsində isə çağırışı işlədin. Reklamın «Ad strength» göstəricisi və aktivlər hesabatı hansı başlıqların daha yaxşı işlədiyini göstərir; zəif olanları dəyişin.

Reklam əlavələrindən istifadə edin

Sitelink, zəng düyməsi, ünvan və əlavə mətn kimi əlavələr reklamı böyüdür və daha informativ edir. Google onların gözlənilən təsirini Ad Rank-da nəzərə alır, ona görə əlavələr həm CTR-i, həm də mövqeyi yaxşılaşdırır.

CPC-ni ROI ilə birlikdə düşünün

Aşağı CPC məqsəd deyil, vasitədir. Kursda verilən nümunə bunu aydın göstərir: klik başına 10 dollar ödənilən açar söz dərhal 50 dollar gəlir və müştərinin ömrü boyu daha 200 dollar gətirirsə, bu, çox səmərəli investisiyadır. Əksinə, 1 dollarlıq klik heç bir satış gətirmirsə, ən baha xərcdir.

Ona görə əsas sual «bir klik neçəyədir?» deyil, «bir müştəri neçəyə başa gəlir və o, nə qədər gəlir gətirir?» sualıdır. Bunun üçün Google Ads-də konversiya izləməsi qurulmalıdır; quraşdırmanı GTM ilə GA4, Google Ads və Meta Pixel yazısında addım-addım izah etmişik.

Büdcəni CPC əsasında proqnozlaşdırmaq

CPC datası büdcə planlaşdırmasının da əsasıdır:

Büdcə = gözlənilən klik sayı × gözlənilən orta CPC

Məsələn, ayda 600 klik hədəfləyirsinizsə və açar sözlərinizin orta CPC-si 0,8 manatdırsa, aylıq büdcə təxminən 480 manat olacaq. Konversiya dərəcəniz 4%-dirsə, bu, təxminən 24 müraciət və bir müraciətin qiyməti 20 manat deməkdir. Keyword Planner-də yeni açar sözlərin təxmini CPC aralığını görmək olar; mövcud kampaniyalarda isə öz tarixçənizə əsaslanın. Quality Score-u yaxşılaşdırdıqca eyni büdcə ilə daha çox klik almağı proqnoza daxil edə bilərsiniz.

Nümunə: açar söz analizindən qərara

Kursun yekun layihəsində tələbə «Summit Outdoors» adlı onlayn turizm ləvazimatları mağazasının yeni məhsul xətti üçün on açar söz araşdırır: hər biri üçün CPC, axtarış həcmi, rəqabət səviyyəsi, tövsiyə olunan uyğunluq növü və mənfi açar sözlər. Bu tapşırığın məntiqi istənilən biznes üçün işləyir. Fərz edək ki, Bakıda kondisioner təmiri xidməti göstərən şirkətin açar söz cədvəli belədir:

• «kondisioner təmiri bakı»: CPC 0,9 manat, konversiya 8%, bir müraciətin qiyməti 11,3 manat, Quality Score 8.
• «kondisioner ustası»: CPC 0,7 manat, konversiya 5%, bir müraciətin qiyməti 14 manat, Quality Score 6.
• «kondisioner niyə soyutmur»: CPC 0,3 manat, konversiya 1%, bir müraciətin qiyməti 30 manat, Quality Score 7.
• «kondisioner almaq»: CPC 1,1 manat, konversiya 0,5%, bir müraciətin qiyməti 220 manat, Quality Score 4.

Nəticələr: birinci açar söz ən bahalı görünsə də ən ucuz müraciəti verir, büdcəni ona yönəltmək lazımdır. İkincinin Quality Score-u orta səviyyədədir, onun üçün ayrıca «usta çağır» eniş səhifəsi və daha dəqiq reklam mətni yazmaq lazımdır. Üçüncü məlumat sorğusudur: klik ucuzdur, amma müraciət baha başa gəlir; onu reklamda deyil, bloq yazısı ilə SEO-da hədəfləmək daha məntiqlidir. Dördüncü isə ümumiyyətlə başqa niyyətdir (alış, təmir yox), onu mənfi açar söz kimi əlavə etmək lazımdır.

Bu sadə cədvəl kursun əsas fikrini göstərir: CPC tək başına heç nə demir, onu konversiya, müraciət qiyməti və Quality Score ilə birlikdə oxuyanda konkret qərara çevrilir.

Ən çox edilən səhvlər

• Yalnız kampaniya səviyyəsindəki orta CPC-yə baxmaq. Problemlər açar söz səviyyəsində gizlənir.
• Quality Score sütunlarını heç açmamaq. Ən çox pul itirən açar sözlər görünmür.
• Bütün reklamları ana səhifəyə yönləndirmək. Eniş səhifəsi təcrübəsi və konversiya düşür.
• Mənfi açar sözlərsiz geniş uyğunluq. Büdcə uyğun olmayan sorğulara xərclənir.
• Ucuz klikləri «uğur» saymaq. Konversiyasız ucuz klik pul itkisidir.
• Dəyişiklikdən dərhal nəticə gözləmək. Gözlənilən CTR komponenti data topladıqca dəyişir, ona görə nəticəni bir-iki həftəlik müddətdə qiymətləndirin.

Nəticə

CPC və Quality Score Google Ads-də büdcənin səmərəsini müəyyən edən iki əsas göstəricidir. Klik qiymətinə rəqabət, coğrafiya, vaxt və cihaz təsir edir, amma reklamçının ən çox nəzarət etdiyi amil keyfiyyətdir: dar reklam qrupları, açar sözə uyğun reklam mətni və reklamın vədini doğruldan sürətli eniş səhifəsi. Açar söz səviyyəsində Quality Score sütunlarını açın, ən bahalı və ən zəif açar sözləri tapın, onları bir-bir yaxşılaşdırın və nəticəni həmişə konversiya qiyməti ilə ölçün.

Tez-tez verilən suallar

Yaxşı Quality Score neçədir?

Kursun qiymətləndirməsinə görə 7 və yuxarı yaxşı optimallaşdırılmış hesab olunur. 5-6 orta, 4 və aşağı isə ciddi problem olduğunu göstərir: reklam, açar söz və ya eniş səhifəsi bir-birinə uyğun deyil.

Quality Score nə vaxt yenilənir?

Google Ads-də Quality Score müntəzəm yenilənir, amma gözlənilən CTR kimi komponentlər keçmiş dataya əsaslandığı üçün dəyişikliklərin təsiri tədricən görünür. Eniş səhifəsini yaxşılaşdırdıqdan sonra nəticəni bir neçə həftə ərzində izləyin.

Quality Score sütunu boşdursa, bu nə deməkdir?

Açar söz üçün kifayət qədər göstərim və klik datası olmadıqda Google bal vermir və sütunda rəqəm əvəzinə boş işarə görünür. Bu, adətən yeni və ya az axtarılan açar sözlərdə olur.

Yüksək CPC həmişə pisdirmi?

Xeyr. Yüksək CPC-li açar söz yüksək konversiya və müştəri dəyəri gətirirsə, sərfəli ola bilər. Qiyməti həmişə bir konversiyanın qiyməti və gəlirlə birlikdə qiymətləndirin.

Quality Score-u artırmağın ən sürətli yolu nədir?

Adətən eniş səhifəsini yaxşılaşdırmaq: məzmunu reklamla uyğunlaşdırmaq, səhifəni sürətləndirmək və mobil üçün uyğunlaşdırmaq. Bu, tamamilə sizin nəzarətinizdədir və gözlənilən CTR kimi uzun müddət data toplamaq tələb etmir.