Açar Söz Araşdırması: Google Keyword Planner Bələdçisi (Şəkillərlə)

Uğurlu Google search kampaniyası düzgün açar sözlər seçməkdən başlayır — amma bu açar sözləri haradan tapmalısan? Bu yazıda açar söz araşdırmasını izah edirik: hansı açar sözləri seçməli, Google Keyword Planner alətini necə istifadə etməli və açar sözləri ad group-lara necə bölməli. Prosesi ekran görüntüləri ilə göstərəcəyik.

Bu yazı açar söz uyğunluq növləri bələdçisinin davamıdır.

Açar söz siyahısından əvvəl düşün: intent və long-tail

Açar söz araşdırmasına başlamazdan əvvəl bir neçə amili nəzərə almaq lazımdır. Bunu bir nümunə ilə izah edək: Stella əla bir yoga workout tətbiqi hazırlayıb və fitness həvəskarlarına çatmaq istəyir. Ağla gələn hər açar sözü qeyd etmək əvəzinə, o, axtarış niyyətini anlayıb müştəri yoluna map etməlidir.

Bu, müştəri yolu (customer journey) anlayışının açar söz strategiyasına tətbiqidir. İnsanlar brendi tanımaqdan alışa qədər bir yol keçir və hər mərhələdə fərqli sözlərlə axtarır. Açar sözləri bu mərhələlərə uyğunlaşdıra bilsən, hər müştəriyə düz vaxtda, düz mesajla çatırsan.

İstifadəçilər yolun müxtəlif mərhələlərində fərqli niyyətə malikdir. High-intent (yüksək niyyətli) açar sözlər istifadəçinin tətbiqi yükləməyə hazır olduğunu göstərir — məsələn «best yoga workout app» və ya «download yoga app». Bunlar qərar mərhələsindəki istifadəçilərlə uyğundur. Low-intent (aşağı niyyətli) açar sözlər isə ümumi yoga məlumatı axtaranları əks etdirir — «yoga poses for beginners» və ya «yoga benefits». Bunlar agahlıq/consideration mərhələsindədir, hələ ödəməyə hazır deyil.

Strategiya: əvvəlcə high-intent açar sözlərə fokuslan (hunisinin dibindəki, hərəkətə hazır istifadəçilər) — bu, daha tez və sərfəli nəticə verir. High-intent açar sözlər bitəndə və ya rəqabətdən bahalaşanda low-intent açar sözlərə keç. Stella top və orta funneldəki low-intent istifadəçiləri də hədəfləməyi qərara alır — amma onları dərhal tətbiqi yükləməyə çağırmaq əvəzinə, pulsuz newsletter-ə yazılmağa dəvət edir, sonra hazır olanda tətbiqə yönləndirir.

Açar sözləri fərqləndirməyin başqa yolu — nə qədər generik və ya spesifik olduqlarıdır. Generik açar sözlər («yoga», «yoga app») yüksək axtarış həcminə malik ola bilər, amma çox rəqabətlidir və geniş, az hədəflənmiş auditoriya cəlb edir. Long-tail (uzun-quyruq) açar sözlər («guided yoga workouts for weight loss», «yoga app with meditation sessions») isə daha spesifikdir və dar, amma yüksək relevant auditoriya çəkir — çünki bu insanlar məhz Stella-nın təklif etdiyini axtarır və almağa hazırdır. Bütün long-tail açar sözlərin cəmi həcmi hələ də azdırsa, açar sözləri ehtiyatla genişləndirmək olar.

Google Keyword Planner ilə açar söz tapmaq

Google Keyword Planner yüksək axtarış həcmli relevant açar sözlər tapmağa kömək edən güclü alətdir. Prosesi bir nümunə ilə göstərək. Tim — Pure Plant Power şirkətinin rəqəmsal marketoloqudur və şirkətin ən çox satılan məhsullarından birini — 100% bitki əsaslı vegan protein tozunu — reklam etmək istəyir. Keyword Planner-ə daxil olmaq üçün Tim Google Ads hesabına girir və «Tools and settings» (alət/açar ikonu) menyusundan «Keyword Planner» seçir.

Keyword Planner-də plan yaratmağın iki yolu var: «Discover new keywords» (yeni açar sözlər tap) və «Get search volume and forecasts» (mövcud açar sözləri yüklə). Tim yeni açar sözlər tapmaq istəyir, ona görə «Discover new keywords» seçir. Burada iki üsul var — açar sözlə və ya saytla başlamaq. Açar sözlə başlamaq üçün məhsulunla bağlı sözlər yazırsan; saytla başlamaq üçün isə saytının və ya konkret landing page-in URL-ini verirsən və Google həmin səhifənin məzmununa uyğun açar sözlər axtarır. Tim açar sözlə başlayır və üç ilkin açar söz yazır: «vegan protein powder», «plant based protein powder» və «dairy free protein powder». Dil və məkanı da dəqiqləşdirir (defolt English və US).

Şəkil: Google Keyword Planner-də «Discover new keywords» ekranı — məhsulla bağlı ilkin açar sözlər, dil və məkan ayarları.

«Get results» klik etdikdən sonra Keyword Planner Tim-ə minlərlə açar söz ideyası verir. Bu nəticələri düzgün oxumaq üçün sütunları anlamaq lazımdır. Əsas sütunlar:

• Keyword — açar söz, ilkin sözlərə relevantlığa görə sıralanır.
• Avg monthly searches — orta aylıq axtarış sayı (seçdiyin məkanda). Məsələn «vegan protein powder» US-də ayda 10K-100K, «dairy free protein powder» isə 1-1K axtarılır.
• Three month change və Year over year change — axtarış həcminin zamanla necə dəyişdiyi.
• Competition (low/medium/high) — reklam yerləşdirmənin nə qədər rəqabətli olduğu (o açar sözə bid edən reklamçı sayına görə).
• Ad impression share — aldığın göstərişlərin dəqiq uyğun axtarışlara nisbəti (qalan reach potensialı).
• Top of page bid (low/high range) — reklamçıların tarixən top-da görünmək üçün ödədiyi diapazon. «Vegan protein powder» üçün US-də klik başına $0.54–$3.94.
• Account status — açar sözün planında/hesabında olub-olmaması.

Şəkil: Keyword Planner nəticələr cədvəli — açar söz ideyaları, aylıq axtarış həcmi, rəqabət səviyyəsi və top-of-page bid diapazonu sütunları ilə.

Nəticələrdə çoxlu rəqib brend adı da görünə bilər. Başlanğıcda bu brendlərə bid etməmək yaxşıdır, çünki rəqabət və klik qiymətləri yüksək olur, üstəlik başqa brendin məhsulunu axtaranlara reklamın yaxşı performans göstərmir. «Refine keywords» ilə brend və mağaza adlarını filtrləyə bilərsən. Sonra uyğun açar sözləri checkbox ilə seçib «Copy» klik edir və Google Sheet, Excel və ya Numbers kimi cədvələ köçürürsən. Bu açar sözlər sonra ad group-larının təməli olacaq.

Açar söz və landing page uyğunluğu

Açar söz araşdırmasında tez-tez unudulan bir məqam açar söz ilə landing page arasındakı uyğunluqdur. Tapdığın açar sözlərin hər biri müştərini müvafiq, uyğun bir səhifəyə aparmalıdır. Məsələn, Tim «vegan protein powder» açar sözünə klikləyən müştərini ana səhifəyə deyil, birbaşa vegan protein tozu məhsul səhifəsinə yönləndirməlidir. Açar sözün vədi ilə landing page-in məzmunu üst-üstə düşəndə həm konversiya artır, həm də Google-un gözündə reklamın uyğunluğu (quality score) yüksəlir — nəticədə daha ucuz klik və daha yaxşı mövqe.

Ona görə açar sözləri araşdırarkən yalnız «hansı sözləri hədəfləyəcəyəm?» deyil, «bu sözü axtaran insanı hansı səhifəyə göndərəcəyəm?» sualını da düşün. Bəzən bu, mövcud səhifələrin kifayət etmədiyini və yeni landing page yaratmaq lazım olduğunu göstərir. Açar söz, reklam mətni və landing page arasındakı bu üçlü ahəng uğurlu search kampaniyasının təməlidir.

Sütunları necə şərh etmək?

Keyword Planner çoxlu data verir, amma əsl bacarıq bu datanı düzgün şərh etməkdir. Açar söz seçəndə üç sütuna xüsusi diqqət yetir: axtarış həcmi, rəqabət və bid diapazonu. Yüksək axtarış həcmi çox trafik potensialı deməkdir, amma yüksək rəqabətlə birləşəndə klik qiymətləri baha olur. Aşağı həcmli, aşağı rəqabətli açar sözlər isə az trafik gətirsə də, çox vaxt daha ucuz və daha hədəflənmiş olur — bunlar tez-tez long-tail açar sözlərdir.

Praktik yanaşma: yalnız ən yüksək həcmli açar sözlərə fokuslanma. Bəzən orta həcmli, aşağı rəqabətli və yüksək niyyətli bir açar söz nəhəng, rəqabətli bir açar sözdən daha yaxşı ROI verir. Bid diapazonu (top of page bid) sənə həmin açar sözün təxmini qiymətini göstərir — büdcən məhduddursa, çox baha açar sözlərdən qaçıb daha sərfəli alternativlər tapa bilərsən. Rəqabət sütunu isə həmin sahədə nə qədər reklamçının iştirak etdiyini bildirir; yüksək rəqabət o deməkdir ki, fərqlənmək üçün daha yaxşı reklam və landing page lazımdır.

İkinci üsul: mövcud açar sözlərin həcmi

Keyword Planner-in yalnız yeni açar söz tapmaq üçün deyil, ikinci bir istifadəsi də var: «Get search volume and forecasts» (axtarış həcmi və proqnozlar). Bu variantla artıq bir açar söz siyahın varsa (məsələn əvvəldən topladığın və ya rəqiblərdən öyrəndiyin), onu yükləyib hər açar söz üçün axtarış həcmini, rəqabəti və proqnozlaşdırılan performansı görə bilərsən. Bu, mövcud siyahını qiymətləndirmək və hansı açar sözlərə büdcə ayırmağa dəyər olduğunu müəyyən etmək üçün faydalıdır. Beləliklə, Keyword Planner həm kəşf (yeni açar sözlər), həm də qiymətləndirmə (mövcud açar sözlər) aləti kimi işləyir.

Açar sözləri ad group-lara bölmək

Bildiyimiz kimi, hər search kampaniyasının içində ad group-lar var — reklam və açar sözləri təma, auditoriya və ya məhsul kateqoriyası üzrə saxlayan konteynerlər. Açar sözləri ad group-lara bölmək effektiv kampaniya strukturunun əsas addımıdır. Bu, üç fayda verir:

1. Reklam mətnini və landing page-i konkret temaya uyğunlaşdırmaq — daha personalizasiya olunmuş təcrübə.
2. Reklamın quality score-unu (keyfiyyət balı) yaxşılaşdırmaq — daha yaxşı performans və potensial daha aşağı xərc.
3. Kampaniyanı granular səviyyədə idarə/optimallaşdırmaq — performansı ad group səviyyəsində təhlil etmək.

Açar sözləri ad group-lara çevirmək üçün üç addım var. Birinci: açar sözləri nəzərdən keçir və onların axtarış niyyətini/kontekstini anla; ortaq tema paylaşan açar sözləri müəyyən et (bəziləri bir neçə temaya uyğun ola bilər). İkinci: əsas temaları/kateqoriyaları müəyyən et. Tim-in nümunəsində üç əsas tema var — vegan, plant-based və dairy-free protein powder. Bunlar mənaca oxşar olsa da, axtarış niyyəti bir az fərqlidir: kimsə süd məhsullarına allergiyalıdır, kimsə ciddi bitki əsaslı pəhrizdədir, kimsə isə ekoloji səbəblərdən vegandır. Üçüncü: açar sözləri müvafiq ad group-lara payla — birinci tema (vegan protein powder) ilə başla, ona aid açar sözləri seçib «vegan protein powder» adlı ad group-a qoy, sonra digər iki tema üçün təkrar et.

Bu proses bir az irəli-geri gedə bilər — bəzi açar sözlər heç bir temaya uyğun gəlməyə və ya müəyyən qruplar üçün əlavə araşdırma tələb edə bilər. Sonra bu açar sözləri Google Ads-ə köçürürsən və match type-ı qeyd edirsən. Tim phrase match istifadə etmək üçün bütün açar sözlərini dırnaq içinə alır — bu, reach və dəqiqlik arasında yaxşı balans yaradır.

Tez-tez verilən suallar (FAQ)

Google Keyword Planner nədir?

Yüksək axtarış həcmli relevant açar sözlər tapmağa kömək edən pulsuz Google alətidir. Google Ads hesabında Tools > Keyword Planner-dən açılır.

High-intent və low-intent açar söz nədir?

High-intent almağa hazır insanların sözləri (məs. «download yoga app»); low-intent isə ümumi araşdırma sözləri (məs. «yoga benefits»). Əvvəlcə high-intent-ə fokuslan.

Long-tail açar söz nədir?

Daha spesifik, uzun ifadələr (məs. «yoga app with meditation sessions»). Az həcm, amma yüksək relevant və konversiyaya yaxın auditoriya.

Açar sözləri niyə ad group-lara bölmək lazımdır?

Reklam mətnini temaya uyğunlaşdırmaq, quality score-u artırmaq və kampaniyanı granular idarə etmək üçün.

Rəqib brendlərinə bid etmək olarmı?

Başlanğıcda tövsiyə olunmur — rəqabət və klik qiymətləri yüksəkdir, başqa brendin məhsulunu axtaranlara reklamın yaxşı işləmir. «Refine keywords» ilə brend adlarını filtrlə.

Quality score nədir?

Google-un reklamının keyfiyyətini qiymətləndirdiyi bal. Yüksək quality score daha yaxşı mövqe və daha aşağı xərc deməkdir; ad group-ları temalı saxlamaq onu artırır.

Generik və long-tail açar sözdən hansını seçim?

İkisini birlikdə. Generik geniş çatım (amma rəqabətli), long-tail isə dar amma yüksək relevant auditoriya verir. Başlanğıcda long-tail çox vaxt daha sərfəlidir.

Açar sözlərə başlamazdan əvvəl nə etməli?

İntent-i (yüksək/aşağı niyyət) və generik/long-tail balansını nəzərə al; açar sözləri müştəri yolunun mərhələlərinə map et.

Yekun: strategiya, alət və struktur

Açar söz araşdırması üç elementin birləşməsidir: strategiya (intent və long-tail düşüncəsi), alət (Google Keyword Planner ilə real data) və struktur (açar sözləri ad group-lara bölmək). Bu üçü birlikdə işləyəndə kampaniyan həm doğru insanlara çatır, həm də büdcəni səmərəli istifadə edir. Stella-nın yoga tətbiqi kimi, əvvəlcə yüksək niyyətli, spesifik açar sözlərə fokuslan, sonra genişləndir.

Praktik məsləhət: bu gün Keyword Planner-i aç və öz biznesin (və ya sınaq üçün seçdiyin bir biznes) üçün bir neçə ilkin açar söz yazıb nəticələrə bax. Axtarış həcmini, rəqabəti və bid diapazonunu müşahidə et. Sonra tapdığın açar sözləri 2-3 temaya böl. Bu sadə məşq sənə açar söz araşdırmasının məntiqini praktikada mənimsətəcək — və unutma, bu davamlı bir prosesdir, bir dəfəlik iş yox.

Açar söz siyahısı davamlı bir işdir

Vacib bir həqiqət: effektiv açar söz siyahısı yaratmaq bir dəfəlik iş deyil. Tim kimi reklamçılar kampaniyalarının performansını yaxşılaşdırmaq üçün açar söz siyahısını davamlı monitorinq etməli və optimallaşdırmalıdır. Açar sözlərin trafik və konversiya yaratmaqda necə işlədiyini və bu nəticələrə çatmağın xərcini təhlil etməlisən. Zamanla yüksək performanslı açar sözləri müəyyən edib onlara daha çox büdcə ayırır, zəif işləyənləri isə düzəldir və ya dayandırırsan.

Bu davamlı dövrə — ölç, öyrən, düzəlt — açar söz strategiyasının əsasıdır. Bazar, rəqabət və istifadəçi davranışı dəyişdikcə, dünənki mükəmməl açar söz siyahısı bu gün yenilənmə tələb edə bilər. Ona görə açar söz araşdırmasını bir dəfəlik tapşırıq deyil, davam edən bir proses kimi düşün.

Növbəti addım: çox məhsullu böyük saytlarda açar söz idarəsi çətinləşir. Dynamic Search Ads bu problemi necə həll edir?