On-Page SEO: Başlıq, Meta Təsvir və Daxili Linklər

On-page SEO — səhifənin öz içində edilən optimallaşdırma işləridir: başlıq, meta təsvir, alt başlıqlar, mətn, şəkillər və daxili linklər. Texniki SEO səhifənin tapılmasını, off-page isə saytın etibarını təmin edirsə, on-page səhifənin seçilməsini təmin edir. Axtarış nəticələrində yan-yana duran on səhifədən hansının açılacağını çox vaxt məhz bu detallar həll edir.

Bu yazıda on-page elementlərini təsir gücünə görə sıralayıb hər biri üçün praktik qaydalar veririk.

Başlıq (title) necə yazılmalıdır?

Başlıq axtarış nəticəsindəki mavi sətirdir və on-page elementləri arasında ən böyük təsirə malikdir. Praktik qaydalar:

• Uzunluq 50–60 simvol. Daha uzunu nəticələrdə kəsilir və vədin bir hissəsi görünməz qalır.
• Əsas ifadə əvvəldə olsun. İlk sözlər həm istifadəçinin gözünə, həm də uyğunluq qiymətləndirməsinə daha çox təsir edir.
• Hər səhifənin başlığı unikal olsun. Eyni başlıqlı səhifələr bir-biri ilə rəqabət aparır.
• Brend adı sonda və yalnız yer qalırsa. Hər başlığa brend əlavə etmək 15 simvolu boş yerə xərcləyir.

Ən çox rast gəlinən səhv — başlığı açar söz siyahısına çevirmək: "SEO xidməti, SEO qiymət, SEO Bakı". Belə başlıq klik almır. İşləyən variant vədi olan cümlədir: "SEO xidməti: nə daxildir və nəticə nə vaxt görünür?"

Meta təsvir sıralamaya təsir edirmi?

Birbaşa təsir etmir — bu, uzun müddətdir bilinən faktdır. Amma dolayı təsiri realdır: meta təsvir kliki artırırsa, səhifə daha çox ziyarət alır. 150–160 simvol həcmində, səhifədə nə tapılacağını konkret bildirən cümlə ən yaxşı işləyir.

Meta təsvir yazılmayıbsa, Google onu səhifə mətnindən özü seçir. Bəzən bu seçim uğurlu olur, çox vaxt isə təsadüfi bir abzas düşür. Ona görə ən azı əsas səhifələr üçün meta təsviri əl ilə yazmaq məsləhətdir.

H1 və H2 quruluşu nə üçün vacibdir?

Başlıq iyerarxiyası mətnin planıdır. Səhifədə bir H1 olur — səhifənin əsas mövzusu. H2-lər mövzunu hissələrə bölür, H3-lər isə hissələrin daxilində detalları ayırır.

İki praktik məsləhət var. Birincisi, alt başlıqları sual formasında yazmaq: insanlar axtarışda çox vaxt sual verir və sual formalı başlıq həm oxucuya, həm axtarış sisteminə səhifənin hansı suala cavab verdiyini aydın göstərir. İkincisi, başlıqları dizayn üçün deyil, məna üçün işlətmək — mətni böyütmək lazımdırsa, H2 yox, üslub istifadə olunmalıdır.

Mətn nə qədər uzun olmalıdır?

Universal rəqəm yoxdur və "uzun mətn daha yaxşı sıralanır" iddiası yanlış sadələşdirmədir. Doğru meyar budur: oxucu bu səhifədən sonra eyni sualı yenidən axtarmalı olmasın. Bəzi suallar üçün bu 400 söz, bəziləri üçün 2500 sözdür.

Praktik yoxlama üsulu: sorğunu özün axtar, ilk beş nəticəyə bax və onların hansı sualları əhatə etdiyini siyahıya al. Sənin səhifən həmin siyahını əhatə edirsə və üstünə öz təcrübəni əlavə edirsə, həcm kifayətdir.

Açar söz mətndə necə işlədilməlidir?

Müasir axtarış sistemləri sinonimləri və mövzu əlaqələrini başa düşür, ona görə eyni ifadəni təkrarlamağa ehtiyac yoxdur. Sağlam yanaşma belədir: əsas ifadə başlıqda, girişin ilk abzasında və bir-iki alt başlıqda təbii şəkildə keçsin; qalan mətndə isə mövzuya aid əlaqəli sözlər sərbəst işlənsin.

Açar söz sıxlığı (keyword density) kimi göstəricilər köhnəlmiş yanaşmadır. Mətni ucadan oxuyanda süni səslənən hər təkrar artıqdır.

Şəkillər SEO üçün nə verir?

Üç şey: səhifənin oxunaqlığını artırır, şəkil axtarışından əlavə trafik gətirə bilər və düzgün optimallaşdırılanda sürətə mane olmur. Bunun üçün üç iş görülür:

• Alt mətni. Şəkildə nə olduğunu qısa təsvir edir. Ekran oxuyucuları üçün əlçatanlıq tələbidir, eyni zamanda axtarış sistemi üçün məlumatdır. Açar söz yığını yox, real təsvir olmalıdır.
• Fayl adı. IMG_20260731.jpg əvəzinə seo-audit-hesabati.webp daha faydalıdır.
• Ölçü və format. Şəkil ekranda göstəriləcəyi ölçüdə hazırlanmalı və müasir formatda verilməlidir.

Daxili linklər niyə ən sərfəli işdir?

Daxili link — sənin tam nəzarətində olan yeganə link növüdür. Xarici link qazanmaq aylar çəkir, daxili linki isə bu gün qura bilərsən. Faydası ikiqatdır: oxucu əlaqəli materiala keçir və saytda qalır; axtarış sistemi isə səhifələr arasındakı əlaqəni və saytın hansı mövzuda dərinləşdiyini görür.

Praktik qaydalar: link mətni (anchor) təsviredici olsun — "buraya klikləyin" deyil, hədəf səhifənin mövzusunu bildirən söz birləşməsi. Hər yazı ən azı üç əlaqəli materiala link versin. Heç bir səhifə sıfır daxili link almasın. Və hər yazı öz mövzu bölməsinin əsas səhifəsinə link versin — bu, strukturu axtarış sisteminə aydın göstərir.

Səhifə strukturunda başqa nələr nəzərə alınmalıdır?

Giriş abzası. İlk 2–3 cümlə oxucunun qalmağını və ya çıxmağını həll edir. Burada mövzunun nə olduğu və oxucunun nə alacağı deyilməlidir; uzun giriş və ümumi cümlələr itki yaradır.

Oxunaqlıq. Qısa abzaslar, siyahılar, alt başlıqlar və vurğulanmış açar cümlələr mətni skan edilə bilən edir. İstifadəçilərin çoxu əvvəlcə oxumur, gözdən keçirir.

Yol izi (breadcrumb). Səhifənin sayt strukturunda harada olduğunu göstərir; həm istifadəçiyə, həm də axtarış nəticələrindəki görünüşə fayda verir.

Tarix və müəllif. Kim yazıb və nə vaxt yenilənib — etibar siqnalıdır. Amma tarixi süni şəkildə yeniləmək (məzmun dəyişmədən) faydasızdır və istifadəçi üçün aldadıcıdır.

Mövcud səhifələri necə yaxşılaşdırmalı?

Yeni yazı yazmaq həmişə ən sərfəli addım deyil. Search Console-da çox göstərilmə, az klik alan səhifələri tapmaq daha tez nəticə verir: bu səhifələr artıq axtarışda görünür, sadəcə başlıq və təsvir kliki qazana bilmir. Onları yenidən yazmaq bir neçə saatlıq işdir və effekti həftələr ərzində görünür.

İkinci sərfəli iş — orta mövqedə (məsələn 8–20 arası) dayanan səhifələri gücləndirməkdir: məzmunu genişləndirmək, yeni bölmə əlavə etmək və daxili linklərlə dəstəkləmək. 50-ci mövqedəki səhifəni birinci səhifəyə çıxarmaq isə xeyli çətindir.

Axtarış niyyəti (search intent) nə üçün hər şeydən vacibdir?

Niyyət — istifadəçinin sorğu yazarkən nə istədiyidir. Eyni açar sözün arxasında tamamilə fərqli gözləntilər dayana bilər və səhifə bu gözləntiyə uyğun deyilsə, nə qədər yaxşı yazılsa da sıralanmır.

Dörd əsas niyyət növü var:

• Məlumat. "SEO nədir" — izahedici məqalə gözlənilir.
• Naviqasiya. "turalrahim blog" — konkret sayt axtarılır.
• Kommersiya araşdırması. "ən yaxşı SEO alətləri" — müqayisə, siyahı, rəy gözlənilir.
• Əməliyyat. "SEO xidməti qiyməti" — xidmət səhifəsi, qiymət, əlaqə gözlənilir.

Niyyəti təxmin etməyə ehtiyac yoxdur — sorğunu axtarıb ilk beş nəticəyə baxmaq kifayətdir. Əgər hamısı uzun bələdçidirsə, ora qısa məhsul səhifəsi ilə girmək demək olar ki, mümkünsüzdür. Bu yoxlama beş dəqiqə çəkir və səhv formatda yazılan səhifələrin qarşısını alır.

Title ilə H1 arasında fərq varmı?

Bəli, və bu ikisini qarışdırmaq geniş yayılmış səhvdir. Title — brauzerin nişanında və axtarış nəticələrində görünən mətndir; səhifənin özündə görünmür. H1 isə səhifəni açanda oxucunun gördüyü əsas başlıqdır.

Onlar eyni ola bilər, amma eyni olmaları məcburi deyil — və çox vaxt fərqli olmaları daha faydalıdır. Title axtarış nəticəsində kliki qazanmalıdır: burada uzunluq limiti var, sual forması və konkret vəd işləyir. H1 isə səhifəni açmış, artıq maraqlanan oxucuya müraciət edir: o, daha sərbəst və daha təbii ola bilər.

Praktik nümunə: title "SEO audit necə aparılır? 6 addım" ola bilər, H1 isə "SEO Audit Necə Aparılır?". Fərq kiçikdir, amma title-dakı hər simvol klik uğrunda işləyir.

Bir texniki qeyd: bəzi sayt sistemləri title-ı avtomatik olaraq H1-dən götürür. Bu halda uzun H1 avtomatik olaraq kəsilmiş title yaradır. Ona görə ikisini ayrıca idarə edə bilmək — yaxşı sistemin göstəricisidir.

Tez-tez verilən suallar

Bir səhifədə neçə açar söz hədəflənə bilər?

Bir əsas mövzu və ona yaxın bir neçə variant. Bir səhifədə tamamilə fərqli mövzuları hədəfləmək nəticəni zəiflədir, çünki səhifə heç birində kifayət qədər dərin olmur. Fərqli niyyətlər fərqli səhifə tələb edir.

Meta təsvir yazmasam nə olar?

Google onu səhifə mətnindən özü seçəcək. Bəzən seçim uğurlu olur, çox vaxt isə təsadüfi bir abzas düşür. Əsas səhifələr üçün əl ilə yazmaq klik faizinə görə özünü doğruldur.

Başlıqda tarix (məsələn 2026) yazmaq faydalıdırmı?

Məzmun həqiqətən həmin ilə aiddirsə və yenilənirsə — bəli, kliki artırır. Amma yenilənməyən yazıda köhnə tarix əks effekt verir, tarixi süni dəyişmək isə istifadəçini yanıldır. Qayda sadədir: tarix yazırsansa, materialı da yenilə.

Köhnə yazının başlığını dəyişmək riskli deyilmi?

Başlığı dəyişmək URL-i dəyişmək deyil — risk azdır və çox vaxt fayda verir, xüsusən səhifə çox göstərilmə alıb az klik alırsa. URL-i isə səbəbsiz dəyişməmək lazımdır; dəyişirsə, mütləq 301 yönləndirmə qoyulmalıdır.

Əlaqəli mövzular

• SEO nədir və necə işləyir — bütün mövzunun ümumi çərçivəsi.
• Texniki SEO — indeksləmə, sitemap və sayt sürəti.
• SEO bölməsi — bu mövzudakı bütün yazılar.
• Kontent marketinqi — mövzu seçimi və redaksiya prosesi.