Google Search Console: Tam Praktik Bələdçi

Google Search Console — Google-un saytın sahibinə verdiyi pulsuz alətdir. Analitika sistemindən fərqi budur: analitika sayta gələn insanları göstərir, Search Console isə saytın axtarış nəticələrində necə göründüyünü — hansı sorğularda çıxdığını, neçə dəfə göstərildiyini, hansı səhifələrin indekslənib-indekslənmədiyini. SEO işində bunu əvəz edən başqa mənbə yoxdur, çünki məlumat birbaşa Google-dandır.

Qurulum necə edilir?

İki addım var: mülkiyyət növünü seçmək və sahibliyi təsdiqləmək.

Domen mülkiyyəti bütün alt domenləri və hər iki protokolu (http/https) bir yerdə toplayır — daha tam mənzərə verir, amma təsdiq üçün DNS qeydi əlavə etmək lazımdır. URL prefiksi isə yalnız konkret ünvanı əhatə edir və HTML fayl, meta teq, Google Analytics və ya Tag Manager vasitəsilə təsdiqlənə bilər — daha sadədir.

Mümkünsə domen mülkiyyəti seçilməlidir: belədə www ilə və onsuz variantlar, eləcə də alt domenlər eyni hesabatda görünür.

Qurulumdan sonra ilk iş sitemap-i təqdim etməkdir. Bu, məcburi deyil, amma yeni səhifələrin kəşfini sürətləndirir.

Performans hesabatı necə oxunur?

Bu, ən çox işlədilən hesabatdır və dörd göstərici verir:

• Göstərilmə (impressions) — saytın axtarış nəticələrində neçə dəfə göründüyü.
• Klik — neçə dəfə üzərinə klikləndiyi.
• CTR — kliklərin göstərilməyə nisbəti; başlıq və meta təsvirin nə qədər cəlbedici olduğunu göstərir.
• Orta mövqe — nəticələrdəki orta sıra. Bu, ən yanıldıcı göstəricidir: o, bütün sorğuların ortalamasıdır və tək başına az məna daşıyır.

Hesabatı sorğu, səhifə, ölkə, cihaz və axtarış görünüşü üzrə süzmək olar. Ən faydalı iş isə müqayisədir: son 3 ayı əvvəlki 3 ayla tutuşdurmaq dinamikanı göstərir.

Hansı üç kəsik ən çox fayda verir?

Çox göstərilmə, az klik. Bu səhifələr artıq axtarışda görünür, sadəcə seçilmir. Başlıq və meta təsviri yenidən yazmaq bir neçə saatlıq işdir və nəticəsi həftələr ərzində görünür — SEO-da ən sürətli qazanc adətən buradadır.

8–20-ci mövqedəki sorğular. Birinci səhifənin astanasındadırlar. Məzmunu genişləndirmək, sualı daha dolğun bağlamaq və daxili linklərlə dəstəkləmək çox vaxt kifayət edir.

Gözlənilməz sorğular. İnsanlar səni planlaşdırmadığın mövzuda tapırsa, orada real tələb var və ona uyğun səhifə yoxdur. Bu, yeni məzmun üçün ən dəqiq siqnallardandır.

İndeksləmə hesabatı nə göstərir?

Səhifə hesabatı saytın hansı ünvanlarının indeksdə olduğunu və olmayanların səbəbini göstərir. Ən çox rast gəlinən səbəblər:

• «Kəşf edilib — hələ indekslənməyib». Google ünvanı bilir, amma hələ taramayıb. Adətən yeni və ya zəif bağlı səhifələrdə olur; daxili link vermək kömək edir.
• «Taranıb — hələ indekslənməyib». Google səhifəni oxuyub, amma indeksə salmağa dəyər görməyib. Bu, adətən məzmun keyfiyyəti siqnalıdır.
• «Alternativ səhifə — kanonik teq başqa səhifəni göstərir». Dublikat kimi qiymətləndirilib. Kanonik teqin düzgünlüyünü yoxlamaq lazımdır.
• «noindex teqi ilə istisna edilib». Qəsdən edilibsə problem yoxdur; təsadüfəndirsə, səhifə görünməz qalır.
• «robots.txt ilə bloklanıb». Robotun girişi bağlanıb.

URL yoxlama aləti isə konkret bir ünvanın vəziyyətini bir neçə saniyəyə göstərir və lazım gələrsə indeksləmə tələbi göndərməyə imkan verir.

Başqa hansı hesabatlar faydalıdır?

Səhifə təcrübəsi və Core Web Vitals — sürət göstəricilərini real istifadəçi məlumatına əsasən səhifə qrupları üzrə göstərir.

Linklər — sənə ən çox link verən saytlar, ən çox link alan səhifələrin və daxili link paylanması. Daxili link hesabatı çox faydalıdır: hansı səhifələrin sıfıra yaxın daxili link aldığını dərhal göstərir.

Strukturlu məlumat hesabatları — səhifələrdəki işarələmələrdə (məqalə, sual-cavab, məhsul) xəta varsa burada görünür.

Təhlükəsizlik və əl ilə tətbiq olunan tədbirlər — nadir hallarda işlənir, amma bildiriş gələndə ən vacib bölmə olur. Buranı ayda bir dəfə yoxlamaq faydalıdır.

Hansı səhvlər ən çox edilir?

• Yalnız orta mövqeyə baxmaq. Bu göstərici bütün sorğuların ortalamasıdır və çox vaxt yanıldır. Konkret sorğu üzrə süzmək lazımdır.
• Gündəlik yoxlamaq. Məlumat gecikmə ilə gəlir və gündəlik dalğalanma normaldır; həftəlik və aylıq baxış qərar üçün daha uyğundur.
• Analitika ilə rəqəmləri tutuşdurmağa çalışmaq. İki sistem fərqli şeyləri ölçür və rəqəmləri heç vaxt tam üst-üstə düşmür.
• Sitemap təqdim edib unutmaq. Sitemap-də xəta yaranırsa (silinmiş səhifələr, yönləndirilən ünvanlar), hesabat bunu göstərir.
• İndeksləmə tələbini kütləvi göndərmək. Bu, sıralamanı sürətləndirmir; problemi həll etmədən tələb göndərmək nəticə vermir.

Aylıq iş rejimi necə olmalıdır?

Sadə və təkrarlanan rejim ən yaxşı işləyir. Ayda bir dəfə: performans hesabatında son ayı əvvəlki ayla müqayisə et, ən çox göstərilmə alan 20 sorğuya bax, çox göstərilmə/az klik alan səhifələri qeyd et, indeksləmə hesabatındakı yeni xətaları yoxla və təhlükəsizlik bölməsinə nəzər sal.

Bu, təxminən 20 dəqiqəlik işdir və SEO-da baş verən ciddi dəyişikliklərin demək olar ki, hamısını üzə çıxarır.

Search Console ilə Analytics arasındakı fərq nədir?

Bu ikisini qarışdırmaq geniş yayılmış səhvdir, halbuki onlar tamamilə fərqli anlar ölçür.

Search Console istifadəçi sayta gəlməzdən əvvəlki mərhələni göstərir: sorğu yazıldı, saytın nəticəsi göstərildi, kliklənib-kliklənmədi. Yəni axtarış nəticələrindəki görünüşü ölçür.

Analytics isə istifadəçi sayta girəndən sonrakı mərhələni göstərir: hansı səhifələri gəzdi, nə qədər qaldı, müraciət etdimi.

Buradan iki nəticə çıxır. Birincisi, rəqəmlərin fərqli olması normaldır — Search Console "klik", Analytics "sessiya" sayır və bu iki anlayış eyni deyil (bir klik səhifə açılmadan da qeydə alına bilər, bir istifadəçi bir neçə sessiya yarada bilər). İkincisi, tam mənzərə üçün ikisi birlikdə oxunmalıdır: Search Console hansı sorğunun trafik gətirdiyini, Analytics isə həmin trafikin dəyərli olub-olmadığını göstərir.

Praktik nümunə: bir səhifə çoxlu klik alır, amma müraciət gətirmir. Search Console tək başına bunu "uğur" kimi göstərər; Analytics isə niyyət uyğunsuzluğunu üzə çıxarar — deməli səhifə səhv sorğularda görünür və ya məzmun gözləntini qarşılamır.

Hesabı kimlərlə paylaşmaq olar?

Search Console-da icazə səviyyələri var: sahib (hər şeyə çıxış, o cümlədən istifadəçi əlavə etmək), tam istifadəçi (məlumatlara baxır və əksər əməliyyatları edir) və məhdud istifadəçi (yalnız baxır).

Praktik qayda: sahiblik həmişə biznesin özündə qalmalıdır. Agentlik və ya sərbəst mütəxəssis işləyirsə, onlara tam istifadəçi səviyyəsi verilməlidir. Bu, sadə görünən, amma çox vaxt bahalı səhvə çevrilən məqamdır — əməkdaşlıq bitəndə hesab qarşı tərəfin nəzarətində qalırsa, illərlə toplanmış məlumat itir.

Hesabatları necə arxivləməli?

Search Console məlumatı 16 aya qədər saxlayır. Yəni bir neçə il əvvəlki vəziyyəti müqayisə etmək istəsən, məlumat artıq orada olmayacaq. Uzunmüddətli iş üçün bu, ciddi məhdudiyyətdir.

Sadə həll: ayda bir dəfə əsas hesabatı (sorğular, səhifələr, ümumi göstəricilər) cədvəl faylı kimi ixrac edib saxlamaq. Bu, beş dəqiqəlik işdir və bir ildən sonra əvəzsiz olur — həm illik müqayisə imkanı verir, həm də görülən işin təsirini sübut etməyə imkan yaradır.

Daha sistemli variant məlumatı avtomatik olaraq cədvəl və ya bazaya axıtmaqdır, amma kiçik saytlar üçün aylıq əl ilə ixrac tamamilə kifayətdir.

Tez-tez verilən suallar

Search Console pulludurmu?

Xeyr, tamamilə pulsuzdur və istifadə limiti yoxdur. Sayt sahibi olduğunu təsdiqləmək kifayətdir.

Məlumat nə vaxtdan başlayır?

Search Console tarixi məlumat vermir — hesab yaradılan gündən etibarən toplamağa başlayır. Ona görə saytı yenicə açmısansa belə, Search Console-u dərhal qurmaq lazımdır.

Neçə saytı bir hesaba əlavə etmək olar?

Praktik olaraq məhdudiyyət yoxdur. Bir neçə saytı idarə edirsənsə, hamısını bir hesabda saxlamaq müqayisə üçün rahatdır.

Sitemap təqdim etmək məcburidirmi?

Xeyr. Yaxşı daxili linklənmiş kiçik sayt sitemap olmadan da indekslənir. Amma böyük saytlarda və yeni səhifələrin tez kəşfi üçün sitemap nəzərəçarpacaq fayda verir.

Səhifəni sildim, Search Console-da xəta göstərir — problemdirmi?

Qəsdən silinmiş səhifə üçün 404 normaldır və cəza yaratmır. Amma səhifə səhvən silinibsə və ya ona hələ də linklər gedirsə, uyğun səhifəyə 301 yönləndirmə qoymaq lazımdır. Hesabatdakı hər xəta düzəldilməli deyil — hansının qəsdən olduğunu bilmək kifayətdir.

İndeksləmə tələbi neçə dəfə göndərmək olar?

Gündəlik limit var və eyni ünvan üçün təkrar-təkrar göndərmək prosesi sürətləndirmir. Tələb yalnız yeni və ya yenicə düzəldilmiş səhifələr üçün mənalıdır; problemin özü həll olunmayıbsa, tələb nəticə vermir.

Əlaqəli mövzular

• SEO audit necə aparılır — Search Console məlumatının auditdə işlədilməsi.
• Texniki SEO — indeksləmə problemlərinin həlli.
• SEO bölməsi — bu mövzudakı bütün yazılar.
• Google Analytics (GA4) — trafikin davranış tərəfinin ölçülməsi.