Google Analytics 4 (GA4) setup: a complete guide, starting from account, property, and data stream

Rəqəmsal marketinqdə ən bahalı səhv — ölçmədən reklam xərcləməkdir. Saytınıza gündə yüzlərlə istifadəçi gələ bilər, amma onların haradan gəldiyini, hansı səhifədə tərəddüd etdiyini və nə üçün alış etmədən çıxdığını bilmirsinizsə, büdcəni faktiki olaraq qaranlıqda paylayırsınız. Google Analytics 4 (qısaca GA4) məhz bu qaranlığı işıqlandırmaq üçün qurulub.

Bu yazı Google-un rəsmi Analytics Academy kurslarının məzmununa əsaslanır və GA4-ün ilk mərhələsini — hesabın qurulmasından ilk datanın yoxlanılmasına qədər olan yolu — Azərbaycan dilində, addım-addım izah edir. Sonda tez-tez verilən suallara da cavab tapacaqsınız.

Source: Google Analytics Academy kursları (Skillshop)

GA4 datanı necə toplayır: event-ə əsaslanan model

Köhnə Universal Analytics-də ölçmənin əsasında session (sessiya) və pageview (səhifə baxışı) dayanırdı. GA4 isə tamamilə fərqli məntiqlə işləyir: burada hər şey event-dir (hadisə). Səhifə baxışı da event-dir, düymə klikləməsi də, faylın yüklənməsi də, alış da.

Bu dəyişikliyin praktik mənası böyükdür. Sayt və mobil tətbiq datası artıq eyni “dil”də danışır. Əvvəllər veb üçün bir hesabat, tətbiq üçün başqa hesabat qurmaq lazım gəlirdisə, indi hər ikisi eyni property daxilində, eyni event strukturu ilə birləşir.

Hər event-lə birlikdə parameter (parametr) adlanan əlavə məlumat da toplanır. Məsələn, GA4 page_view event-ini yığanda onunla birlikdə page_location parametrini də göndərir — yəni istifadəçinin hansı URL-ə baxdığını. Bu parametrlər sonradan hesabatlarda dimension və metric kimi görünür.

Vacib nüans: GA4 saytınızı və ya tətbiqinizi qoşan kimi ən çox yayılmış qarşılıqlı təsirləri özü toplamağa başlayır. İstifadəçi saytınıza ilk dəfə daxil olursa, property bunu avtomatik first_visit event-i kimi qeyd edir. Yəni ilk gündən əlinizdə data olur.

Account, property və data stream: GA4 hesabının üç səviyyəsi

GA4-ü düzgün qurmaq üçün hesab strukturunu başa düşmək şərtdir. Struktur üç səviyyədən ibarətdir və çoxları məhz burada səhv edir.

• Account (hesab) — ən yuxarı səviyyə. Adətən şirkət və ya təşkilat səviyyəsidir. Bir Google hesabı ilə bir neçə account idarə edə bilərsiniz.
• Property (mülk) — konkret biznesin, brendin və ya məhsulun data yığdığı vahid. Hesabatlar məhz property səviyyəsində qurulur.
• Data stream (data axını) — datanın property-yə axdığı kanal. Üç növü var: web, iOS app və Android app.

Praktik nümunə: təsəvvür edin ki, sahibkarın həm saytı, həm Android, həm də iOS tətbiqi var və o, müştərilərinin bütün platformalarda necə davrandığını bir yerdə görmək istəyir. Düzgün quruluş belədir — bir property, onun içində üç data stream: sayt üçün bir web stream, Android üçün bir app stream, iOS üçün bir app stream. Səhv quruluş isə hər platforma üçün ayrıca property açmaqdır; bu halda istifadəçi yolunu bütöv görmək imkanınız itir.

Property yaradarkən business objective seçimi niyə vacibdir

Yeni account və property yaradarkən GA4 sizdən biznes hədəfinizi (business objective) seçməyi xahiş edir. Bu, formal sual deyil — seçiminizdən asılı olaraq GA4 sizin üçün fərqli hesabat dəstləri avtomatik yaradır.

Google-un kursunda bu, dörd fərqli sahibkar nümunəsi ilə izah olunur:

• İt təlimi ilə məşğul olan Merve — hədəfi yeni müştərilər cəlb etməklə gəliri artırmaqdır. O, “Generate leads” hədəfini seçir və nəticədə User acquisition, Traffic acquisition, Landing page hesabatlarını alır.
• Onlayn idman ayaqqabısı satan Can — hədəfi ən çox qazanc gətirən məhsulların tanıtımına fokuslanmaqdır. O, “Drive online sales” hədəfini seçir və Ecommerce purchases, Promotions, User purchase journey hesabatlarını alır.
• Foto redaktə tətbiqi olan Gamze — istifadəçilərin tətbiqi necə işlətdiyini öyrənmək və “pro” abunələrin sayını artırmaq istəyir. “Examine user behavior” hədəfi ilə Events, Conversions, Pages and screens hesabatları formalaşır.
• Onlayn jurnal saytı olan Refik — məqsədi brend tanınırlığını artırmaqdır. “Raise brand awareness” seçimi ona Google Ads campaigns, Demographic details, Pages and screens hesabatlarını verir.

Əgər hansı hədəfin sizə uyğun olduğuna əmin deyilsinizsə, “Get baseline reports” variantını seçib bütün əsas life cycle hesabatlarını ala bilərsiniz. Narahat olmayın — bu seçim daşa yazılmır, istənilən vaxt hesabat kolleksiyalarını dəyişmək və fərdiləşdirmək mümkündür.

Saytı GA4-ə qoşmaq: Google tag və measurement ID

Property hazır olandan sonra növbəti addım data stream yaratmaqdır. Web data stream yaratdığınız anda GA4 sizin üçün iki şey generasiya edir: measurement ID (ölçmə identifikatoru) və Google tag.

Google tag — kiçik bir JavaScript kod parçasıdır və saytınızın BÜTÜN səhifələrində olmalıdır. Yalnız ana səhifədə yerləşdirmək tipik səhvdir; bu halda daxili səhifələrin datası itir.

Bu tag-i sayta əlavə etməyin üç yolu var və hər birinin öz yeri var.

1. Google Tag Manager (GTM) ilə yerləşdirmək

Əgər GTM istifadə edirsinizsə və ya istifadə etməyi planlaşdırırsınızsa, Google məhz bu üsulu tövsiyə edir. Google Tag Manager tag idarəetməsi üçün istifadəçi dostu həlldir: veb interfeys vasitəsilə tag-ləri əlavə edib yeniləyə bilirsiniz və bunun üçün veb proqramlaşdırma təcrübəsi tələb olunmur.

GTM-in üstünlüyü ondadır ki, hər dəfə yeni ölçmə əlavə edəndə developer-dən kod dəyişikliyi istəməli olmursunuz. Həm Google tag-ləri, həm də Google-dan kənar tag-lər (məsələn, Meta pixel) ilə uyğun işləyir.

2. Google tag-i əl ilə koda əlavə etmək

Saytın kodunu özünüz idarə edirsinizsə, tag-i kopyalayıb saytın hər səhifəsində <head> elementindən dərhal sonra yerləşdirə bilərsiniz. Bu üsul aşağıdakı hallarda məntiqlidir:

• Siz veb developer-siniz və tag-ləri interfeys üzərindən deyil, birbaşa kodda saxlamağa üstünlük verirsiniz.
• Tag idarəetmə sistemi qurmağa vaxtınız və ya resursunuz yoxdur.
• Saytda cəmi bir-iki sadə tag olacaq və tez-tez dəyişiklik planlaşdırmırsınız.

3. Sayt qurucusuna və ya CMS-ə measurement ID əlavə etmək

WordPress, Shopify kimi platformalardan istifadə edirsinizsə, çox vaxt sadəcə measurement ID-ni kopyalayıb müvafiq sahəyə yapışdırmaq kifayət edir. Bəzi platformalarda isə bir neçə əlavə addım tələb oluna bilər. GA4-də web data stream yaradarkən “Install with a website builder or CMS” variantını seçsəniz, platformanıza uyğun konkret təlimatları görəcəksiniz.

Enhanced measurement: kod yazmadan əlavə event-lər

Web data stream-in ən dəyərli parametrlərindən biri enhanced measurement-dir. Bu ayar aktiv olduqda GA4 saytın kodunu dəyişmədən bir sıra qarşılıqlı təsirləri avtomatik ölçür:

• Page view (səhifə baxışları)
• Scroll (səhifənin sona qədər sürüşdürülməsi)
• Outbound click (kənar saytlara keçidlər)
• Site search (saytdaxili axtarış)
• File download (fayl endirmələri)
• Video engagement (video baxışları)

Bu event-lərin hər hansı biri sizə lazım deyilsə, onu ayrıca söndürə bilərsiniz — və bunun üçün yenə kodu dəyişmək lazım gəlmir. Praktikada enhanced measurement-i açıq saxlamaq və sonra artıq gələn event-ləri təmizləmək daha səmərəlidir, çünki toplanmayan datanı geriyə dönük bərpa etmək mümkün deyil.

Datanın gəldiyini necə yoxlamaq lazımdır

Tag-i yerləşdirdiniz — bəs işləyirmi? Bunu yoxlamağın iki əsas yolu var.

Realtime report ilə yoxlama

GA4 property-nizdə Reports (Hesabatlar) → Realtime (Anlıq) bölməsinə keçin. Realtime hesabatı son 30 dəqiqə ərzindəki istifadəçi aktivliyini göstərir. Heç bir data görünmürsə, öz saytınızı açıb aktiv istifadəçi kimi bir neçə səhifədə gəzin — data toplanmasında problem yoxdursa, event-lər demək olar ki, dərhal hesabatda görünməlidir.

Əgər yenə də data yoxdursa, panikaya düşməyin. GA4-ü ilk dəfə quraşdırdıqda sistemin datanı emal edib göstərməsi üçün 24 saat gözləmək lazım gələ bilər. Bundan başqa, saytınızda istifadəçi sayı azdırsa, Analytics istifadəçilərin kimliyini qorumaq üçün threshold (hədd) tətbiq edə bilər — bu halda hesabat adının yanındakı ikona kliklə yoxlaya bilərsiniz.

Tag Assistant ilə yoxlama

Tag-in düzgün tətbiq olunub-olunmadığını dəqiqləşdirmək üçün Google Tag Assistant və onun brauzer uzantısı olan Tag Assistant Companion işə yarayır. Tag Assistant debug (sazlama) alətidir: tag-in işə düşüb-düşmədiyini, hansı event-lərin göndərildiyini və parametrlərin dəyərlərini canlı görməyə imkan verir.

Hesaba giriş və istifadəçi rolları (Access management)

GA4-də data qədər vacib olan ikinci məsələ — kimin hansı dataya çıxışının olmasıdır. Yenidən Can-ın nümunəsinə qayıdaq: o, e-ticarət saytında ayaqqabı satır və satınalma üzrə mütəxəssisinin satış trendlərini izləməsi üçün ona hesaba giriş vermək istəyir.

Can bunu Admin menyusunda Account Access Management bölməsindən edir. Burada əsas məsələ düzgün rolu seçməkdir. GA4-də rollar aşağıdan yuxarı belə sıralanır:

1. Viewer — datanı yalnız görür.
2. Analyst — datanı görür, exploration və hesabat yarada bilir.
3. Marketer — audience, key event və attribution parametrləri ilə işləyə bilir.
4. Editor — property parametrlərini dəyişə bilir.
5. Administrator — istifadəçiləri idarə edir, tam nəzarətə malikdir.

Vacib qayda: hər rol özündən aşağı rolların bütün icazələrini də daşıyır. Yəni Marketer rolundakı istifadəçi eyni zamanda Analyst və Viewer icazələrinə də malikdir. Bundan başqa, rollar irsən ötürülür: account səviyyəsində verilmiş rol həmin account-dakı bütün property-lərə şamil olunur. Yalnız konkret property-yə çıxış vermək istəyirsinizsə, istifadəçini property səviyyəsində əlavə edin.

GA4-də əlavə olaraq data restriction (data məhdudiyyəti) da tətbiq etmək olar — məsələn, istifadəçiyə “No cost metrics” və ya “No revenue metrics” məhdudiyyəti qoyaraq maliyyə göstəricilərini gizlədə bilərsiniz. Bu, xüsusilə agentlik-müştəri münasibətlərində faydalıdır.

👉 GA4 hesabatlarını oxumaq bələdçisi

Dimension və metric: hesabatların iki sütunu

GA4 topladığı bütün datanı — event-ləri, onların parametrlərini və istifadəçi xüsusiyyətlərini — hesabatlarda iki kateqoriya altında birləşdirir.

• Dimension (ölçü) — “kim, nə, harada” suallarına cavab verir. Məsələn: ölkə, cihaz kateqoriyası, səhifə adı, trafik mənbəyi.
• Metric (metrika) — “nə qədər, neçə” suallarına cavab verir. Məsələn: istifadəçi sayı, sessiya sayı, event sayı, gəlir.

Avtomatik toplanan event və parametrlərin artıq hazır dimension və metric qarşılıqları var — onlar hesabatlarda öncədən qurulub və istifadəyə hazırdır. Öz custom event-lərinizi yaratdıqda isə vəziyyət dəyişir: yeni parametrlərin hesabatlarda görünməsi üçün custom dimension və custom metric yaratmalısınız. Bu, GA4-də ən çox unudulan addımlardan biridir — data gəlir, amma hesabatda görünmür, çünki custom definition yaradılmayıb.

Qurulumdan sonra ilk 7 gündə nə etməli

1. Realtime hesabatında event-lərin gəldiyini təsdiqləyin.
2. Enhanced measurement-in hansı event-ləri yığdığını yoxlayın və artıq olanları söndürün.
3. Komanda üzvlərini düzgün rollarla əlavə edin (developer-ə Editor, agentliyə Marketer, rəhbərliyə Viewer).
4. Daxili trafiki (ofis IP-si) və developer trafikini filter ilə kənarlaşdırın ki, hesabatlar təmiz olsun.
5. Biznesiniz üçün ən dəyərli hərəkəti müəyyən edin və onu key event kimi işarələməyə hazırlaşın.

Frequently asked questions (FAQs)

Is GA4 free?

Bəli, standart GA4 pulsuzdur və əksər kiçik-orta biznes üçün tam kifayətdir. Böyük data həcmi, SLA və genişləndirilmiş limitlər tələb olunan hallarda ödənişli Google Analytics 360 versiyası mövcuddur.

Universal Analytics datamı GA4-ə köçürə bilərəmmi?

Xeyr, tarixi datanı birbaşa köçürmək mümkün deyil — GA4 tamamilə fərqli data modelinə əsaslanır. Buna görə GA4-ü mümkün qədər tez qurmaq və paralel data toplamağa başlamaq tövsiyə olunur ki, müqayisə üçün tarixçəniz formalaşsın.

Bir property-də neçə data stream ola bilər?

Bir property daxilində həm web, həm iOS, həm də Android stream-lərini birləşdirə bilərsiniz. Əsas prinsip budur: eyni biznesə aid platformalar bir property-də olmalıdır ki, istifadəçi yolunu bütöv görəsiniz.

Google tag-i yalnız ana səhifəyə qoysam bəs edərmi?

Xeyr. Google tag saytın bütün səhifələrində olmalıdır. Əks halda yalnız ana səhifənin datası toplanacaq, istifadəçinin sonrakı hərəkətləri isə itəcək.

Realtime hesabatı neçə dəqiqəlik məlumat göstərir?

Son 30 dəqiqə ərzindəki istifadəçi aktivliyini göstərir.

Results

GA4 qurulumu texniki cəhətdən mürəkkəb görünsə də, məntiqi sadədir: düzgün account və property strukturu qurursunuz, platformalarınızı data stream-lərlə qoşursunuz, Google tag-i bütün səhifələrə yerləşdirirsiniz, enhanced measurement ilə ilkin event dəstini alırsınız və Realtime hesabatı ilə hər şeyin işlədiyini təsdiqləyirsiniz.

Bu bazanı düzgün qurmasanız, sonrakı bütün analitika — hesabatlar, exploration-lar, Google Ads inteqrasiyası — yanlış təməl üzərində qurulacaq. Ona görə bu mərhələyə vaxt ayırmağa dəyər.

Source: Analytics Academy — “Get started using Google Analytics” kursu